Научные проекты

 

Проекты филологического факультета

Тема научного проекта: Художественное воплощение национальной идеи «Мәңгілік Ел» в героико-эпических сказаниях казахского народа

Руководитель научного проекта: Каскабасов Сейит Аскарович

Цель: - Научное обоснование тезиса о том, что «Мәңгілік ел» была «мечтой наших предков», которая ныне стала «достойным» и Великим Казахстаном;

- Раскрытие смысла и значения понятия «Мәңгілік ел» в историко-культурном развитии казахского социума на протяжении многовековой его истории;

- Выявление и исследование закономерности преемственности фольклорных и литературных традиций в художественном воплощении идеи «Мәңгілік ел» на различных этапах социально-культурного развития казахского общества.

Краткое описание: Главная идея проекта – определить и изучить научные основы идеи «Мәңгілік Ел», раскрыть историко-культурные предпосылки возникновения этой идеи и ее бытование в общественном сознании в древности, средневековье и новом времени; показать и проследить ее отражение в фольклорных сказаниях и письменных памятниках разного периода исторического развития казахского народа.

Ожидаемый результат: Полученные результаты исследования, проведенные в рамках проекта будут опубликованы в зарубежных рецензируемых научных журналах с ненулевым импакт-фактором. Будут резюмированы статьи, представлены доклады на отечественных и международных конференциях. Итоги промежуточных работ будут опубликованы в научных изданиях, рекомендованных Комитетом по контролю в сфере образования и науки Министерства образования и науки Республики Казахстан. Проведение научного семинара и международной конференции также дает возможность опубликовать сборники материалов (докладов и статей) в казахстанском издательстве. Главным показателем результативности проекта является публикация коллективной монографий по теме проекта.

Область применения: научная сфера, учебный процесс ВУЗ

Реализация: В результате реализации настоящего проекта будет показана и доказана творческая преемственность художественного познания народом идеи «Мәңгілік Ел» как в древности, так и в последующие эпохи. Следовательно, воспетая народом, в течение многих веков, идея «Мәңгілік Ел» вполне закономерно стала национальной в Республике Казахстан. Она будет служить надежной идеологической опорой и мощным стимулом для прославления литературой и искусством прогрессивного развития независимого Казахстана, поставившего целью вхождение в число 30-ти развитых государств мира. Стало быть, проект имеет большую значимость прежде всего в национальном масштабе. Использование для сравнительного анализа произведений других народов и выводы, вытекающие из сравнительного анализа, придают проекту определенную международную масштабность, поскольку они заинтересуют ученых других стран.

Разработанную исследовательской группой методику, текстовой анализ, результаты исследования можно использовать в процессе дальнейшего изучения общих вопросов сюжета, поэтики и стиля казахского эпоса, эпоса других тюркских народов.

Результаты реализации в виде книги, несомненно, будут иметь спрос у специалистов по истории культуры, у исследователей фольклора и литературы, у преподавателей вузов и учителей средних школ.

Публикации:

2018 год

1.Kaskabasov S.A. KIranian folk motifs and religious images in Kazakh literature and folklore. Astra Salvensis – Revista de istorie si cultura. Salva, 2018. p. -423-432. (скопус).

2. Қорғанбеков Б.С. Қазақ фольклорынан қырғыз ауыз әдебиетіне ауысқан сюжеттер // Ақиқат, 2018. http://akikat.kazgazeta.kz/?p=9011

3. Аймұхамбет Ж.Ә., Сағынадин Г.С.  Сақ-ғұндардың қаһармандық дастан-жырлары Немат Келімбетов зерттеуінде («Алып Ер Тоңға», «Атилла» дастандары) // Евразийский союз ученых. Ежемесячный научный журнал. –Москва, 2018. №2 (47). -47-51 стр.

4. Аймұхамбет Ж.Ә., Еркебай Д. Прекрасная странавечная обитель души // PROSPECTS OR THE DEVELOPMENT OF MODERN SCIENCE": Materials of the III International Scientific-Practical Conference. March 28-30, 2018. (Seoul, Korea). Р.382-386

5. Қорғанбеков Б.С. Абай өлеңдеріндегі фольклоризм // «Қазақ әдебиеті мен әдебиеттануының рухани жаңғырудағы орны мен ролі» ҚР Мемлекеттік сыйлығының және ғылым саласындағы Ш.Уәлиханов атындағы сыйлықтың лауреаты, ҚР ғылымына еңбегі сіңген қайраткер, ҚР ҰҒА академигі З.Ахметовтің 90 жылдығына арналған халықаралық ғылыми-теориялық конференция материалдары. Астана, 15 мамыр, 2018. -170-176 бб.

6. Сағынадин Г.С. Түркі халықтары фольклорындағы аңыздық прозаның зерттелу тарихы // «Қазақ әдебиеті мен әдебиеттануының рухани жаңғырудағы орны мен ролі» ҚР Мемлекеттік сыйлығының және ғылым саласындағы Ш.Уәлиханов атындағы сыйлықтың лауреаты, ҚР ғылымына еңбегі сіңген қайраткер, ҚР ҰҒА академигі З.Ахметовтің 90 жылдығына арналған халықаралық ғылыми-теориялық конференция материалдары. –Астана, 15 мамыр, 2018. -179-184 бб.

7. Ж.Аймұхамбет. «Миф кейіпкерлерінің тылсым сипаты». Тарту. Мерейтойлық жинақ. –Астана: «Дарын» баспасы, 2018. -144-151 бб.

8. Б.Қорғанбеков. «Тағы да «Ер Шобан» жыры жайында». Тарту. Мерейтойлық жинақ. –Астана: «Дарын» баспасы, 2018. -161-169  бб.

9. Аймұхамбет Ж., Еркебай Д. Мифологиялық «Ғажайып мекеннің» көркем прозадағы интерпретациясы //Еуразия гуманитарлық институтының Хабаршысы. Астана, 2018, № 3. -134-142  бб.;

10. Аймұхамбет Ж., Еркебай Д. Мифологиялық «Ғажайып мекен» сипаттары. Мәдениет порталы. 19.09.2018. http://madeniportal.kz/article/999

11. Сағынадин  Г.С., Алимбаев А. Түркі халықтары фольклорындағы қыз-әйел бейнесі. Қазақ білім академиясы баяндамалары ғылыми журналы. –Астана, 2018. №3. –242-  бб.

 

2019 год

1. Kaskabassov S.A. Spiritual Challenges of the Sacred. Utopia y Praxis Latinoamericana-Revista internacional de filosofia iberoamericana y teoria social. Том 23, Выпуск: 82, стр. 122-134. Jul-sep 2018.

2. Қасқабасов С.А. Томирис – «Мәңгілік ел» идеясының символы // Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. № 1 (126)/ 2019. -69-75 бб.;

3. Қасқабасов С.А., Нұрқабыл Г. Эпикалық аңыздаулардағы Абылайдың ел билеушілік тұлғасы туралы // Қазақ білім академиясының баяндамалары. № 2, 2019. -211-218 бб.;

4. Қасқабасов С. Кенесары хан халық әдебиетінде (Тарих пен фольклордың ара-қатынасы аспектісінде) // AVRASYA Uluslararası Araştırmalar Dergısı Cılt 7 Sayı: 16 Sayfa: 1243-1253. Mart, 2019, Türkıye;

5. Aimukhambet Zh., Rakhmetova B. Kazak folklore ve edebiyatindaki Dede Korkut ve mitopoetik alan // ELMİŞ (humanitar elmlәr üzrә beynәlxalq elmi jurnal) 2019, №5(6), ISSN 2663 – 4619.- 39-44 ss.;

6. Аймұхамбет Ж., Мақаш Л. Атилла туралы аңыздаулар // Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. № 4 (125)/2018. –Астана, 2018. -8-15 бб.;

7. Аймұхамбет Ж.Ә., Қараханқызы Ұ. Метамәтін құрылымындағы мифтік символика // Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. № 1 (126)/ 2019. -8-15 бб.;

8. Аймұхамбет Ж., Айтуғанова С. Түркі және әлем мифологиясындағы ұқсас мотивтер // ҮІ Халықаралық Түркі әлемі зерттеулері симпозиумы. 13-15 маусым, 2019. Баку, 211-220 бб.;

9. Айтуғанова С.Ш., Даулетова А.А. Дала патшайымдары туралы аңыз бен ақиқат // Еуразия гуманитарлық институты Хабаршысы. № 1 (126), 2019. -16-24 бб.;

10. Айтуғанова С.Ш., Даулетова А.А. Томирис туралы аңыз бен тарихи шындық // Актуальные научные исследования в современном мире. Журнал - Переяслав-Хмельницкий. 2019. –Вып. 7(51). ч. 2. - 66-70 стр.;

11. Айтуғанова С.Ш. Зарина патшайым туралы аңыздаулар және тарихи дерек // Актуальные научные исследования в современном мире. Журнал - Переяслав-Хмельницкий. 2019. – Вып. 8(52). ч. 2. - 74-79 стр.

12. Сағынадин Г.С., Алимбаев А. Қаһармандық жыр-аңыздаудағы мотивтер жүйесі// Қазақ білім академиясының баяндамалары. № 4, 2019. -162-167 бб.;

13. Қорғанбеков Б.С. Türk Kahramanlik Destanin Dili Araştirmadaki bazi Konular (Түркі қаһармандық эпосының тілін зерттеудің кейбір мәселелері) //Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi Cilt : 7 Sayı : 16, Mart 2019, Sayfa: 1234 -1242.

14. Қорғанбеков Б.С., Ғұбайдуллина А. «Дариға қыз» және «Қисса Шаһизинда» дастандарының поэтикасы мен типологиясы // Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. Филолгия сериясы. 2019, №2, 45-51 бб.;

15. Даулетова А., Айтуғанова С. Ерлігі аңызға айналған сақ патшайымы // «Рухани жаңғыру кезеңіндегі әдеби үдеріс: жанрлар ықпалдастығы, мәтін құрылымы және шығармашылық тұлға» атты Халықаралық ғылыми-теориялық онлайн-конференция материалдары. 26 сәуір, 2019. – 151-154 бб.;

16. Алимбаев А.Е. Рухани жаңғыру – Мәңгілік Ел негізі // Тюркская лингвокультурология: проблемы и перспективы: материалы Х Международной научно-практической конференции учащихся, студентов и аспирантов (Казань, 20-21 февраля, 2019 г., стр. 23-24).

17. Алимбаев А.Е. Көне түркі әдеби мұралары – мәңгілік ел идеясының жаршысы // Еуразия гуманитарлық институты Хабаршысы. № 1, 2019. -190-197 бб.;

18. Алимбаев А.Е. «Күлтегін» жырындағы мәңгілік ел идеясы // Қазақ білім академиясының баяндамалары. № 2, 2019. -269-277 бб.;

19. Алимбаев А.Е. Күлтегін жырындағы елдік мұрат // Қазақ білім академиясының баяндамалары. № 1, 2019. – 319-325 бб.

            20. Айтуғанова С.Ш., Дәулетова А.А. Фольклордағы ұлттық болмыстың көрінісі. Актуальные научные исследования в современном мире. Сборник научных трудов. – Переяслав-Хмельницкий, 2020. Выпуск 4 (60). Часть 6. – 34-39 бб.

            21. Аймұхамбет Ж.Ә., Исебаева А.Т. Ертегілердегі «батырдың жеті басты айдаһармен шайқасы» мотиві.  Қазақстанның ғылымы мен өмірі.  Халықаралық ғылыми-көпшілік журнал.  №3 / 2020.